Грибовка Фестиваль
logotype

"Чүглүг" чагааларга...

mengi-75@mail.ru

Тыва үжүктер

Бээр бас ҢҮӨ!

Тыва Википедия

 

Башкылар

Экии, хүндүлүг башкылар! Сайт кылдырар күзелдиг башкылар бар болза tuva@mail.ru че бижиптиңер.

Чижээ: менги.башкы.рф азы mengi.bashky.ru ышкаш боор.

Хүндүткел-биле, Эраст Хертек.

Тыва солуннар

Чангыс аймак кежигүннерлиг домактар. PDF Печать E-mail
Автор: Меңги Ооржак   
18.11.2012 19:35

Иргит Аина Юрьевна,

Хову-Аксы ортмак школазының

дээди категорияның

тыва дыл болгаш чогаал башкызы.

Хевири: Кичээл-шынзыдылга. 7 класс

Сорулгазы: 1). Чангыс аймак кежигүннерлиг домактар дугайында билигни өөреникчилерниң билип алганын хынаары, бар билиглерин улам делгемчидери.

2). Уругларны бүдүштүг мөзү-шынарга кижизидери.

3). Аас болгаш бижимел чугаазын сайзырадыры, сөс курлавырын байыдары.

Дерилгези: Карточка-шынзыдылгалар, слайдылар, номнар.

Кичээлдин чорудуу:

I.Орг. кезээ.

II.Катаптаашкын.

1.Онаалга хыналдазы.

2.Домактын синтаксистиг сайгарылгазын кылыр. Ук домакта чангыс аймак кежигүннерни чүге ажыглаанын шынзыдар.(Өөредилге херекселдери: ном, демир-үжүк, кыдырааш, балааш, карандашты кичээлче кээрде уттуп болбас!)

3.Харыы-диктант.

· Морфология деп чул?

· Сөглекчизи бар, кол сөзү чок, ынчалза-даа кандыг кол сөс туруп болуру сөглекчиниң арын көргүзүкчүзүнден азы арын кожумактарындан билдине бээр домакты кандыг домак дээрил?

· Домактын чангыс айтырыгга харыылаттынар, чангыс домак кежигүнү бооп чоруур, кандыг-бир чангыс сөс-биле харылзашкан кежигүнүн кандыг кежигүн дээрил?

· Аяк хээлиг ак-көк Тывам

Акы-дунма орус чонга

Аралажып каттышка-ла

60 чылдын нуурун көрдү.

Шүлүкте кандыг тодарадылгалар бар-дыр?

· Кызыл хоорайнын 90 чыл оюн уткуштур янзы-бүрү чүүлдер: хүреш, аът чарыжы, тыва өглер көрүлдези, концерттер болурун четтикпейн манап тур бис.Бердинген домакта түннекчи сөстү айтыр.

· Чангыс аймак кежигүннер түннекчи сөстүң мурнунга турар болза, кандыг бижик демдээн салырыл?(Харыы-диктантының хырыызын слайдылардан көргүзүп, өөреникчилерниң бот-боттарынга удур хынаттырар, шынчы болурунга сургаар).

III. Карточка-шынзыдылгалар-биле ажыл.

· Словарьлыг ажыл.

Шынзыдылга-

Теорема-.

Шынзыдылга-доказательство.

-Бо терминни чүү деп эртемге хөй ажыглап турар силер, уруглар?

-Геометрия.

-А геометрия кичээлинге чүнү шынзыдып турар силер?

-Теорема.

-Теорема деп чул?

-Шынзыдып тургаш шынын тывары.

· Карточкалар-биле ажыл. (Уругларны 5 бөлүкке ангылап ажылдадыр)

Карточка N1.

Бердингени: Шынзыдылга:

Чаңгыс аймак кежигүннерлиг домак.

Делгем, хостуг өртемчейде

Улуг, мерген, чаагай, чырык

Угаанныглар дыка көвей.(С.Сарыг-оол)

_______________________________________

Шынзыдар: Чүге ук домакты чангыс Харыызы:

аймак кежигүннерлиг домак дээрил?

Карточка N2.

Бердингени: Шынзыдылга:

Чаңгыс аймак кежигүннерлиг домак.

Кижиде бүгү-ле чүве чараш болур ужурлуг:

арны-даа,хеви-даа, сеткил-сагыжы-даа,

бодалы-даа. (А.Чехов).

_______________________________________.

Шынзыдар:Чүге биче сектерни салганыл? Харыызы:

Карточка N3.

3.Бердингени: Шынзыдылга:

Чаңгыс аймак кежигүннерлиг домак.

Амыдыралда дөрт коргунчуг чүүл:

улуг уйгу,улуг аас, улуг хырын, оор чорук.

_____________________________________

Шынзыдар:Чүүл- түңнекчи сөс. Харыызы:

Карточка N4.

4.Бердингени: Шынзыдылга:

Чаңгыс аймак эвес тодарадылгалыг домак.

Карангы тар коридорда эжиктер-ле хой.

(С.Пюрбю)

________________________________________

Шынзыдар:Карангы тар- чаңгыс аймак

эвес тодарадылга. Харыызы:

Карточка N5.

Бердингени: Шынзыдылга:

Оожум, томаанныг, бүдүштүг

уруглар хүндүткелди чедип алыр.

______________________________________

Шынзыдылга:Оожум, томаанныг- Харыызы:

чаңгыс аймак кежигүннер.

IV.Ном-биле ажыл. Мергежилге 198 ар.255.

V.Cлайдыда бижиттинген сөзүглел-биле ажыл. Чаңгыс аймак кежигүннерни ушта бижиир.

Он дөрткү Далай-Ламаның өөредиинден чугааның багай кылыглары:меге, чааланган сөс, каржы сөс, чулчуруушкун кылбаңар .Үргүлчү сагып чоруңар!

Угаанның үш багай кылыглары: адааргал,өжегерээн бир чүүлдү кылыры, шын эвес көрүүшкүн кылбас кылдыр бодуңарны чаңчыктырып алзыңарза, ёзулуг кижилер болур силер.

VI.Онаалга. Дараазында сөстерниң морфологтуг сайгарылгазын кылыр: Кижилер, үш, кылыглары.

VII.Түңнел.

http://nsportal.ru

 
Солун-дур бе? Эштериңге чугаала:

Архивте материалды комментарийлеп болбас...

Үлегер домактар

Аныяаңдан адың камна

Бак сагыш башка халдаар

Далашкан күске сүтке дүжер

Тывызыктар

Тывызыым дытта, тоолум дошта

Итпе, итпе, кузуптар мен

Ашак-кадай чогушкан, аал ишти тоттурган

Тариналар

ОМ МАНИ ПАД МЕ ХУМ

ОМ ТАРЕ ТУУ ТАРЕ ТОРЕ СУУ ХАА

ОМ АРА БАЗА НАДИ